Anar board

Niva (Lada Niva 4x4) — sadə, amma çox keçid qabiliyyətli bir yolsuzluq avtomobilidir. Qısa və net şəkildə deyim:

👍 Üstünlükləri

Əsl 4x4 – daimi tam ötürücüdür

Qar, palçıq, dağ yolu üçün çox uyğundur

Yüngül kuzov – bataqlıqda az batır

Təmir ucuzdur, ehtiyat hissələri boldur

Sadə mexanika – kənd və çətin şərait üçün ideal

👎 Çatışmazlıqları

Rahatlıq zəifdir (səs, vibrasiya çoxdur)

Yanacaq sərfi yüksəkdir (təxminən 10–12 L/100 km)

Uzun yol üçün yorucudur

🔧 Kimlər üçün uyğundur?

Dağlıq əraziyə çıxanlar

Ov, balıq, fermada iş

Qar yağanda problemsiz hərəkət istəyənlər

“Ucuz, amma gedən maşın” axtaranlar

🚗 Alternativlə müqayisə

Niva vs Pajero / Patrol → Niva zəif və sadədir, amma daha ucuz və yüngül

Niva vs UAZ → Niva daha manevrli, şəhərdə idarəsi rahatdır

👉 Qısa desək: komfort yoxdursa problem deyil, əsas dağa-qara qalxsın deyirsənsə, Niva öz qiymətinə görə əladır.

Əgər:

📌 Tarixlər burada əsas rol oynayır.

Belə hallarda:

📌 Vaxt keçdikcə sübut etmək çətinləşir.

Borc varsa:

📌 Satışdan əvvəl borcları yoxlamaq mütləqdir.

Əgər:

sürücü etiraz edə bilər.

📌 Foto və video sübut çox önəmlidir.

Bəzi hallarda:

hissə-hissə ödəmə mümkündür.

📌 Bunun üçün müraciət etmək vacibdir.

Bəli, əgər:

bank icra orqanının tələbi ilə:

Amma:

İcra mərhələsində:

📌 Bu mərhələyə çatdırmamaq ən ağıllı yoldur.

Kamera cərimələri:

Amma avtomobili başqası sürübsə:

Bəli, texniki səhvlər mümkündür:

Bu halda:

Yol hərəkəti qaydalarının pozulmasına görə:

📌 Pul ödənsə belə, bal tarixçədə qalır.

Bəli, cəriməni:

Amma:

Cərimələr öz-özünə tez silinmir.

Əgər:

borc uzun müddət aktiv qala bilər.

📌 Silinmə məsələsi qanun və icra vəziyyətindən asılıdır.

Əgər cərimənin səhv yazıldığını düşünürsənsə:

Sübutlar (foto, video) etiraz zamanı çox önəmlidir.

📌 “Razı deyiləm” demək kifayət deyil — əsaslandırma lazımdır.

Hər cərimə ölkədən çıxışa mane olmur.

Amma əgər:

bu halda çıxış qadağası qoyula bilər.

📌 Qadağa yalnız rəsmi qərarla tətbiq olunur.

Əgər Niva-nı da siyahıya əlavə etsək, qarla dağ yollarında necə yer tutduğunu da qiymətləndirək:

🏔️ Qarlı dağlara uyğunluq üzrə yenilənmiş sıralama

Toyota Land Cruiser – ən çox etibar olunan dağ/qar maşını

Nissan Patrol 2008 – güclü off-road performans

Mitsubishi L200 – yaxşı 4×4 + yük qabiliyyəti

LADA Niva – kiçik, yüngül, çox manevr qabiliyyətli

Pajero 1994 – köhnə, amma bəzən yaxşı

BMW X5 E53 – komfortlu, amma ağır qar üçün az uyumlu

🚙 Niva nə üçün yaxşıdır?

✔️ Yüngül və manevrli – dərin qar və dar keçidlərdə üstünlük verir

✔️ Qısa ötürücü nisbətlər – çətin yerlərdən çıxmaqda kömək edir

✔️ Sadə mexanika – texniki xidmət və təmir asandır

✔️ Ucuz hissələr və servis

⚠️ Məhdud tərəflər

❗ Az güclü mühərrik – ağır yük və yüksək sürətlər üçün məhdud

❗ Kiçik ölçü – daha az kabin və yük yeri

❗ Böyük dağlıq sərt yüksəkliklər üçün bəzən güc çatmaya bilər

📌 Niva-nın qarlı dağ performansı üçün qısa fikir

👉 Şəhər + yüngül dağ yolu → Niva çox yaxşı seçim

👉 Ağır qar, dərin çuxurlar və dik yamaclar → daha güclü 4×4 modellər (Land Cruiser, Patrol) daha effektiv

Qarlı dağlara, çətin təsirlər şəraitinə qalxmaq üçün bu siyahıdakı avtomobillərini performans, etibarlılıq və off-road qabiliyyəti baxımından qiymətləndirsək, belə bir sıra çıxır (ən yaxşıdan aşağıya doğru):

🥇 Toyota Land Cruiser

Ən etibarlı və sərt dağ, qar, çınqıl şəraitinə uyğun avtomobil.

Yüksək ötürücü qabiliyyət, güclü mühərrik və uzun ömür.

Yedək hissələri asan tapılır, servis sadədir.

🥈 Nissan Patrol 2008

Güclü 4x4 sistemi və yüksək torpaq tutma qabiliyyəti var.

Stabil və “torpaq yolu canavarı”.

Dağlarda əsl təhlükəsizlik hissi verir.

🥉 Mitsubishi L200

Pikap olmasına baxmayaraq, off-road üçün yaxşı şassi və 4WD sistemi.

Yük daşıma qabiliyyəti + qarla mübarizədə əlverişli.

Ancaq ağır yüklər və əsl çətin yüksək dağ şəraiti bəzən məhdudlaşdıra bilər.

4️⃣ Pajero 1994

Klassik off-roadçu, lakin köhnə nəsil texnologiya, zəif izolyasiya və köhnə mühərriklər bu siyahıda onu geriyə atır.

Əgər texniki saz vəziyyətdədirsə, yenə pis deyil, amma digər müasir modellər qədər səmərəli deyil.

5️⃣ BMW X5 E53

Lüks SUV, amma dağlıq, dərin qar şəraitində off-road xüsusiyyətləri digərləri kimi güclü deyil.

Yolda gedəndə rahatdır, ancaq torpaq, dərin qar və ağır şərtlərdə aşağıdakılar qədər optimallaşdırılmayıb.

🧊 Qarlı dağlar üçün nə daha vacibdir?

🔹 4×4 transmissiya (həmişəlik dörd təkər çəkmə)

🔹 Yüksək torpaq aydınlığı (ground clearance)

🔹 Differensial kilidi

🔹 Yüngül struktur + güclü şassi

🔹 Yaxşı qış təkərləri və zincirlər

🏔️ Ən yaxşı seçimin ümumi sıralaması

Toyota Land Cruiser — qarlı dağlar üçün ən uyğun ümumi seçim

Nissan Patrol 2008 — çox güclü off-road performans

Mitsubishi L200 — sərt yol + yük daşıma üçün yaxşı

Pajero 1994 — klassik, amma texnologiya köhnə

BMW X5 E53 — şəhər/Lüks + yüngül off-road, amma ağır qar üçün zəif

🧠 Məsləhətlər

✔️ Ən vacibi qış təkərləri və lazım olduqda zəncirlər.

✔️ Avtomobil nə qədər yaxşı olsa da, sürətə nəzarət və təhlükəsizlik vacibdir — dağda qəza riski çox olur.

✔️ Yük altında balansı qorumaq üçün təkərlərin vəziyyətini vaxt-vaxtında yoxla.

Azərbaycanda yol hərəkəti qaydalarını pozan sürücülərə yalnız pul cəriməsi deyil, eyni zamanda cərimə balı da tətbiq olunur. Bir çox sürücü isə neçə bal yığdıqdan sonra sürücülük hüququnun itirildiyini bilmir. Bu yazıda cərimə balı sistemi sadə dildə izah olunur.

Cərimə balı nədir?

Cərimə balı yol hərəkəti qaydalarını pozan sürücüyə:

pul cəriməsinə əlavə olaraq

sürücülük tarixçəsinə yazılan xəbərdarlıq mexanizmidir.

? Məqsəd sürücüləri təhlükəsiz sürməyə məcbur etməkdir.

Cərimə balları necə hesablanır?

Ən çox rast gəlinən pozuntular üzrə bal sayı:

21–40 km/saat sürət aşımı – 2 bal

41–60 km/saat sürət aşımı – 3 bal

60 km/saatdan çox sürət aşımı – 4 bal

Qırmızı işıqda keçmək – 2 bal

Təhlükəsizlik kəmərindən istifadə etməmək – 1 bal

Telefonla danışmaq – 2 bal

? Ballar pozuntu qeydə alındığı anda sistemə əlavə olunur.

Neçə bala görə sürücülük hüququ itirilir?

Əgər sürücü:

1 il ərzində 20 və ya daha çox bal toplayarsa

➡️ sürücülük hüququ müvəqqəti olaraq məhdudlaşdırıla bilər.

Bu müddət ərzində sürücü:

avtomobil idarə edə bilməz

yenidən imtahan və prosedurla üzləşə bilər

Cərimə balları silinirmi?

Bəli.

Əgər sürücü 1 il ərzində yeni pozuntu etməzsə

əvvəlki cərimə balları avtomatik silinir

? Yəni diqqətli sürmək sizi “təmiz tarixçəyə” qaytarır.

Cərimə ballarını necə yoxlamaq olar?

Cərimə ballarını:

ASAN Xidmət

DİN-in elektron sistemləri vasitəsilə yoxlamaq mümkündür.

Adətən:

FİN kod

sürücülük vəsiqəsi məlumatları tələb olunur.

Cərimə balından qorunmaq üçün məsləhətlər

Sürət həddinə riayət et

Telefonu sürərkən istifadə etmə

Yol nişanlarına diqqət et

Təhlükəsizlik kəmərini tax

Nəticə

Cərimə balı sistemi sürücüləri cəzalandırmaq yox, nizam-intizama çağırmaq üçündür. Amma bal yığmaq sürücülük hüququnun itirilməsi ilə nəticələnə bilər.

May.az tövsiyəsi: cərimədən yox, qaydadan qorun.

Azərbaycanda yol hərəkətini qorumaq üçün radar kameraları geniş istifadə olunur. Lakin bir çox sürücü radar cərimələrinin necə qeydə alındığını və işlədiyini bilmir. Bu yazıda sadə və aydın şəkildə izah edirik.

Radar kameraları necə işləyir?

Radarlar avtomobilin sürətini real zamanlı ölçür. Əgər sürət limiti aşılırsa:

Kamera avtomobilin dövlət nömrəsini skan edir

Sürət həddinin neçə km/saat aşdığı qeyd olunur

Məlumat DİN-in elektron sisteminə göndərilir

? Bəzi radarlar mobildir, yəni patrul maşınında quraşdırılır.

Cərimə məbləği necə hesablanır?

Radar ilə qeydə alınan sürət həddi aşımı eyni qaydada cərimələnir:

Sürət həddi aşımı

Cərimə (AZN)

Cərimə balı

1–20 km/saat

10

0

21–40 km/saat

50

2

41–60 km/saat

100

3

60 km/saatdan çox

150

4

? Radar tərəfindən qeydə alınan hər cərimə rəsmi və qanunidir.

Radar cəriməsini necə yoxlamaq olar?

ASAN Xidmət portalı

DİN-in elektron xidmətləri

Rəsmi mobil tətbiqlər

⚠️ Cərimə avtomobilin nömrəsinə yazılır, buna görə ödənişi düzgün şəxs etməlidir.

Radar cəriməsinə etiraz mümkündürmü?

Bəli, əgər:

Radar düzgün quraşdırılmayıbsa

Ölçü səhvdirsə

Texniki pozuntu olubsa

Etiraz üçün DİN-ə rəsmi müraciət etmək lazımdır. Müvafiq sənədlərlə yoxlama aparılır və nəticə bildirilir.

Radar cəriməsindən qorunmaq üçün tövsiyələr

Sürət həddini həmişə yoxlayın

Radar işarələrinə diqqət edin

Mobil radar postlarından xəbərdar olun

Sürücülük vərdişinizi təhlükəsiz saxlayın

Nəticə

Radar cərimələri qanuni və dəqiq ölçülərə əsaslanır. Amma radarı bilmədən sürət həddini aşmaq sizə əlavə xərclər və hüquqi problemlər gətirə bilər.

May.az tövsiyəsi: sürətinizi həddində saxlayın və cərimələri vaxtında yoxlayın.